ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΟΥΚΟΒΣΚΙ (Charles Bukowski) - 10 ΠΟΙΗΜΑΤΑ Μετάφραση ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ

Δεν είναι ποιος έζησε εδώ

μα εδώ ποιος πέθανε·

και δεν είναι το πότε

μα το πώς·

δεν είναι

ο σπουδαίος διάσημος

μα ο σπουδαίος που πέθανε άσημος·

δεν είναι

η ιστορία

των κρατών

μα οι ζωές των ανθρώπων.

Οι μύθοι είναι όνειρα,

όχι ψέματα,

και η αλήθεια αλλάζει

καθώς αλλάζουν

οι άνθρωποι,

και σαν στεριώσει η αλήθεια

οι άνθρωποι θα

πεθάνουν

και

το έντομο

και η φωτιά και

η πλημμύρα

θα γίνουν

αλήθεια.


Γέρος νεκρός σ’ ένα δωμάτιο

τούτο το πράγμα πάνω μου δεν είναι θάνατος

μα μοιάζει εξίσου αληθινό,

κι όταν ιδιοκτήτες γεμάτοι σκουλήκια

βροντάνε για το νοίκι

τρώω καρύδια μέσα στο τσόφλι

της απομόνωσής μου

κι αφουγκράζομαι για πιο τρανούς

τυμπανιστές·

και είναι εξίσου αληθινό, αληθινό εξίσου

με το μασημένο σπουργίτι

στο στόμα της γάτας, ψελλίζοντας

ένα άθλιο

άχρηστο επιχείρημα·

ανάμεσα απ’ των ποδιών μου τα δάχτυλα χαζεύω

τα σύννεφα, τις θάλασσες του έρημου

τάφου…

και ξύνω την πλάτη μου

και σχηματίζω ένα φωνήεν

καθώς όλες οι χαριτωμένες μου γυναίκες

(σύζυγοι κι ερωμένες)

διαλύονται σαν μηχανές

μέσα σε ατμό της θλίψης

για να εξατμιστούν σαν έκλειψη·

το κόκαλο είναι κόκαλο

μα τούτο το πράγμα πάνω μου

σαν σκίζω του παραθύρου τις κουρτίνες

και περπατώ σε εγκλωβισμού χαλιά,

τούτο το πράγμα πάνω μου

σαν λουλούδι και σαν γιορτή,

πιστέψτε με

δεν είναι θάνατος και δεν είναι

δόξα

και σαν τους ανεμόμυλους του Δον Κιχώτη

γίνεται εχθρός

σταλμένος από τον ουρανό

ενάντια σ’ έναν άνθρωπο·

…τούτο το πράγμα πάνω μου,

θεέ μεγαλοδύναμε,

τούτο το πράγμα πάνω μου

σερνάμενο σαν φίδι,

τρομοκρατώντας την αγάπη μου για το συνηθισμένο,

που κάποιοι ονομάζουν Τέχνη

κάποιοι Ποίηση·

δεν είναι θάνατος

μα ο θάνατος θα λύσει την ισχύ του

κι όταν από τα γκρίζα χέρια μου

θα πέσει η τελευταία απελπισμένη μου πένα

σε κάποιο φτηνό δωμάτιο

θα με βρουν εκεί

και ποτέ δεν θα μάθουν

το όνομά μου

το νόημά μου

μήτε τον θησαυρό

της διαφυγής μου.


Μια ωραία μέρα

ο ιός παραμένει

οι ιδέες γίνονται κομμάτια σαν τα παλιά

κορδόνια παπουτσιών

πονόδοντος και μπέικον χορεύουν στο

γρασίδι

ανοίγω ένα συρτάρι με βρώμικες

κάλτσες

το σύμπαν του χρηματιστή

ατσάλινες σφαίρες που φτερουγίζουν σαν

πεταλούδες

μπορώ να νιώσω το μοιραίο

σαν κάτι τριχωτό κάτω απ’ τα σεντόνια

που βρωμά κι έρχεται

καταπάνω μου

ο ταχυδρόμος είναι τρελός και

μου δίνει μια τσάντα γεμάτη σαλιγκάρια

με το εσωτερικό τους φαγωμένο

από κάποιον ποντικό της παρακμής

στο τρελοκομείο ένας άντρας φιλά τους τοίχους

κι ονειρεύεται βαρκάδα σε κάποιο

δροσερό Νείλο

διαβάζω για τις ταυρομαχίες το ποδόσφαιρο

τους αγώνες πυγμαχίας

τα πράγματα συνεχίζουν να μάχονται

και στις εκκλησίες παίζουν παιχνίδια στο ιερό

και παίρνουν μάτι γάμπες

βγαίνω έξω στο απόλυτο

τίποτα

μια στρογγυλή πλατεία πορτοκαλί μηδενικό

κομμάτια κεφαλιών πάνω από αισχρά στόματα που

σχηματίζονται μπροστά μου

σαν ψαρορουφήχτρες

καλημέρα, ωραία μέρα, ε;

λέει μια χοντρή

είμαι ανίκανος να απαντήσω

και συνεχίζω να περπατώ στο πεζοδρόμιο

ντροπιασμένος

ανίκανος να της μιλήσω

για το μαχαίρι μέσα μου

παρατηρώ πως παρόλο που ο ήλιος λάμπει

τα λουλούδια είναι μαδημένα πάνω

στα κοτσάνια τους

όπως κι εγώ πάνω στο δικό μου:

μπάκα, μπακοκούμπι, μπούτια, μπουκόβσκι

γνέφοντας περπατώντας

δόντια του πάγου με τη γεύση της πίσσας

στάζει προπαγανδισμένο δάκρυ

παπούτσια ενεργούν σαν παπούτσια

φτάνω εγκαίρως

στο φλεγόμενο καταμεσήμερο του

πένθους.


Κάτι σαν αποχαιρετισμός καθώς ανάσαινε

κάτι σαν αποχαιρετισμός καθώς ανάσαινε

κατέβαινε στο χολ

με τα εσώρουχα

με πρόσωπο βαμμένο σαν κλόουν

μια βόμβα απ’ την Κολονία στη δεξιά τσέπη

το ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ

στην αριστερή,

λωρίδες ηλιοβασιλέματος

σαν ίνες φλαμουριάς

εξαντλούσαν

τα

μπράτσα

του,

και το πρωί τον βρήκαν

κρεμασμένο στης εξόδου κινδύνου

το παράθυρο,

με πρόσωπο παγωμένο και σαν λάμπα σβησμένο,

και τα σπουργίτια

ήταν κάτω στους θάμνους,

και

φίλε,

τα σπουργίτια δεν τραγουδούν

και

(οι άνθρωποι, όχι τα σπουργίτια)

τον κατέβασαν από την σκάλα

σαν άχρηστη κουκουβάγια.


Συμβουλή

καθώς ο άνεμος ξεσπά πάλι από την θάλασσα

και η γη αμαυρώνεται από αταξία κι εξεγέρσεις

πρόσεχε την σπάθη της επιλογής,

θυμήσου πως

ό,τι μπορεί να ήταν ευγενές

5 αιώνες

ή ακόμα και 20 χρόνια πριν

είναι τώρα

περισσότερο παρά ποτέ

χαμένη υπόθεση

η ζωή σου είναι μόνο για μια φορά,

η ιστορία είναι γεμάτη ευκαιρίες

για ν’ αποδείξει πόσο ανόητοι είναι οι άνθρωποι.

πρόσεχε λοιπόν, θα ‘λεγα,

ό,τι μοιάζει ευγενές

κατόρθωμα,

ιδανικό,

ή πράξη,

ζήσε γι’ αυτήν την χώρα ή για την αγάπη ή την Τέχνη,

μη μαγεύεσαι από την αίσθηση της στιγμής

ή από μια ομορφιά ή την πολιτική

που θα μαραθούν σαν ένα κομμένο λουλούδι·

απ’ την αγάπη, ναι, μα όχι σαν καθήκον γάμου,

και προφυλάξου απ’ το άσχημο φαΐ και την πολλή δουλειά·

ζήσε σε μια χώρα, πρέπει,

μα η αγάπη δεν είναι διαταγή

ούτε γυναίκας ούτε χώρας·

με το πάσο σου· και να πίνεις όσο χρειάζεται

για να είσαι σε θέση συνέχεια να πίνεις,

γιατί το ποτό είναι ένας τρόπος ζωής

όπου ο συμμετέχων γυρνάει σε μια νέα ευκαιρία

στη ζωή· επιπλέον λέω,

ζήσε μόνος όσο το δυνατό·

κάνε παιδιά αν τύχει

μα φρόντισε να μην φορτωθείς

την ανατροφή τους· μη πλέκεσαι σε μικροκαυγάδες

με χέρια ή φωνές

εκτός κι αν ο εχθρός σου ζητήσει την ζωή του κορμιού

ή της ψυχής σου· τότε,

σκότωσε, αν χρειαστεί· και

όταν έρθει η ώρα να πεθάνεις

μη γίνεις ατομιστής:

σκέψου πως δεν κοστίζει τίποτα

κι όπου κι αν πηγαίνεις:

μήτε ένα σημάδι ντροπής ή αποτυχίας

ή μια λυπητερή επίκληση

καθώς ο άνεμος ξεσπά από την θάλασσα

κι ο χρόνος κυλάει

ξεπλένοντας τα κόκαλα σου με απαλή ειρήνη.


Ένα άλογο με μπλεπράσινα μάτια

βλέπεις αυτό που βλέπεις:

τα τρελάδικα σπανίως

επιδεικνύονται.

πως βαστάμε ακόμα και

ξυνόμαστε και ανάβουμε

τσιγάρα

είναι κάτι παραπάνω από θαύμα

κάτι παραπάνω

απ’ τις λουόμενες καλλονές

από τα ρόδα και τον σκώρο.

να κάθεσαι σ’ ένα καμαράκι,

και να πίνεις μπύρα

και να στρίβεις τσιγάρο

ακούγοντας Μπραμς

από ένα μικρό κόκκινο ραδιόφωνο

είναι σαν να έχεις βγει

ζωντανός

από μια ντουζίνα πολέμους

ακούγοντας τον ήχο

του ψυγείου

καθώς οι λουόμενες καλλονές σαπίζουν

και τα πορτοκάλια και τα μήλα

κατρακυλούν και πάνε.


Όταν η βάτος ξεραθεί θα κολυμπήσω στο πράσινο ποτάμι

με τα μαλλιά μου φλεγόμενα

η απαιτούμενη απόφαση σαν

το μπουμπούκι του ρόδου ή τον αναρχικό

χαραμίστηκε

εν τέλει

σαν σκώροι σε πύργους

ή λουόμενες καλλονές

στο Νιου Τζέρσευ.

τα λεωφορεία μεθυσμένα με τους ανθρώπους

τους κουβαλούν μέσ’ απ’ τους βραδινούς δρόμους

εκεί που ξέχασε να κλάψει

ο Χριστός

καθώς καταβαίνω κατεβαίνω

στον θάνατο

πίσω απ’ τα κλειστά παντζούρια

σαν ένας άνθρωπος που δηλητηριάστηκε με αέρια

ή λιθοβολήθηκε ή προσβλήθηκε απ’ τις μέρες.

εκεί πηγαίνει ένας ερωτευμένος αρουραίος,

εκεί πηγαίνει ένας άντρας με βρώμικα εσώρουχα,

εκεί πάνε τα εσώψυχα σαν οδοστρωτήρας,

εκεί πάει η αριστερή φρουρά για την Παναγία

των Παρισίων στα 1932,

και σαν τον Ουίτμαν

έχω τούτα τα πράγματα:

είμαι ένα πρόσωπο πίσω από ένα παράθυρο

ένας πονόδοντος

ένας μαϊντανοφάγος

ένας άντρας παράλληλος που κοιτάζει

τα ταβάνια της νύχτας

ένας που κλάνει

ένας που αφήνει δηλητήρια

πιο ασήμαντος απ’ τον Θεό κι όχι τόσο σίγουρος

ένας που αιμορραγεί μόλις κοπεί

ένας εραστής σαν έχει τύχη

ένας άντρας όταν γεννιέται

υπάρχουν πολλά περισσότερα και πολλά λιγότερα.

στις 6 αρχίζουν να ‘ρχονται όπως η θάλασσα

ή η απογευματινή εφημερίδα, και όπως τα φύλλα

της βάτου απ’ έξω είναι τώρα λίγο πιο θλιμμένα

διάστικτη ολούθε είναι τώρα με καφετιά φύλλα και

φύλλα που πέφτουν

μέρα με τη μέρα χειροτερεύει σαν κρεατοελιά

που φλερτάρει με μια καρφίτσα·

τα παντζούρια είναι κλειστά την ώρα που οι επιστήμονες

αποφασίζουν πως θα πάνε στον Άρη,

πως θα φύγουν από ‘δω, βραδιάζει, είναι ώρα να φάω μια πίτα,

είναι ώρα για μουσική.

ο Ουίτμαν έχει ξαπλώσει εκεί σαν κάβουρας της άμμου σαν

παγωμένη θαλάσσια χελώνα και σηκώνομαι

και περπατώ από τη μια άκρη

του δωματίου στην άλλη.


Ύφος

το ύφος είναι η απάντηση στα πάντα·

ένας καινούριος τρόπος να επιχειρήσεις κάτι ανούσιο

ή κάτι επικίνδυνο.

να κάνεις κάτι ανούσιο με ύφος

είναι προτιμότερο, παρά να κάνεις

κάτι επικίνδυνο χωρίς ύφος.

να κάνεις κάτι επικίνδυνο με ύφος

είναι αυτό που εγώ ονομάζω Τέχνη.

η ταυρομαχία μπορεί να είναι Τέχνη,

το μποξ μπορεί να είναι Τέχνη,

ο έρωτας μπορεί να είναι Τέχνη,

το άνοιγμα μιας κονσέρβας με σαρδέλες

μπορεί να είναι Τέχνη.

λίγοι έχουν ύφος,

λίγοι μπορούν να διατηρήσουν ένα ύφος,

έχω δει σκύλους με περισσότερο ύφος

απ’ τους ανθρώπους,

παρόλο που ελάχιστοι σκύλοι έχουν ύφος.

οι γάτες έχουν ύφος περίσσιο.

όταν ο Χέμινγουεϋ τίναξε τα μυαλά του στον τοίχο

με μια καραμπίνα, αυτό ήταν ύφος.

ή καμιά φορά οι άνθρωποι σου χαρίζουν ύφος.

η Ζαν Ντ’ Αρκ είχε ύφος.

και ο Ιωάννης ο Βαπτιστής,

ο Χριστός,

ο Σωκράτης,

ο Καίσαρας,

ο Γκαρθία Λόρκα.

στην φυλακή μέσα γνώρισα ανθρώπους με ύφος,

γνώρισα περισσότερους ανθρώπους με ύφος

μέσα στην φυλακή παρά

έξω απ’ αυτήν.

ύφος είναι η διαφορά:

ένας τρόπος να κάνεις,

ένας τρόπος να είσαι.

6 ερωδιοί να στέκονται ήσυχα σε μια μικρή λίμνη

ή εσύ, να βγαίνεις από το μπάνιο γυμνή,

δίχως να ξέρεις πως σε

βλέπω.


Γουρούνια στον ουρανό

Η επικράτεια του διαμαντιού και η επικράτεια

του σταυρού και η επικράτεια της αράχνης

και του χασάπη η επικράτεια

χωρισμένες από την δική μου και την δική σου επικράτεια

αφαιρεμένες από την επικράτεια της μαθηματικής

πραγματικότητας

πολλαπλασιασμένες από ‘κείνες τις ταφόπλακες

στο φως του φεγγαριού.


Ζωή

είναι να φαγωθείς από ένα γουρούνι

με βρωμερά χνώτα

την ώρα που τα λεμόνια λικνίζονται στον άνεμο

κίτρινα και δικά μας.

2 σχόλια:

nadam είπε...

Διαβάζω αυτές τις μέρες τη μετάφρασή σας 'ο καπετάνιος...'.
Με την ευκαιρία αυτή θέλω να σας πω ότι έχω μια συλλογή ποιημάτων του Μπουκόφσκι που έχω μεταφράσει εδώ και καιρό. Θα ήθελα κάποια στιγμή να τα εκδώσω, πριν όμως συμβεί κάτι τέτοιο θα μπορούσατε να τους ρίξετε μια ματιά?
Ευχαριστώ.

Γιάννης Λειβαδάς είπε...

Σύντομα θα κυκλοφορήσω και δεύτερη συλλογή ποιημάτων του Bukowski. Εάν έχετε δει την προηγούμενη θα μπορέσετε κάπως να αποκτήσετε μία εικόνα για το πως βλέπω το έργο του ποιητή. Αν εννοείται να κοιτάξω τις ίδιες τις μεταφράσεις μπορείτε να μου τις στείλετε στο akronbooks@yahoo.gr θα μου επιτρέψετε όμως να τις δεχθώ μόνο εάν διαθέτουν εισαγωγικό κείμενο. Να είστε καλά.
Γ. Λειβαδάς