ΓΙΩΡΓΟΣ MANZEΛOΣ-PRATT Λυρικότητα αλλά και κυνισμός

ΓΙΩΡΓΟΣ MANZEΛOΣ-PRATT

Λυρικότητα αλλά και κυνισμός

ΜΠΛΕΖ ΣΑΝΤΡΑΡ Η πρόζα του υπερσιβηρικού «ΑΚΡΟΝ»
ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ Παράρτημα εύκρατης συγκίνησης «ΙΝΔΙΚΤΟΣ»


Σχεδόν ένας αιώνας χωρίζει δύο ποιητικές καταθέσεις, εξίσου αυθεντικές, που σφύζουν από δύναμη. Πρόκειται για την «Πρόζα του Υπερσιβηρικού» του Μπλεζ Σαντράρ (που κυκλοφόρησε στη Γαλλία το 1913), και για την πρόσφατη, με τίτλο «Παράρτημα Εύκρατης Συγκίνησης», του Γιάννη Λειβαδά («Ινδικτος», 2003). Εδώ συμβαίνει το εξής φαινόμενο: η πρώτη -του Σαντράρ- παραμένει ζωντανή μέσω της δεύτερης και η δεύτερη -του Γ. Λειβαδά- αναλογεί στην πρώτη και σαφώς τη μνημονεύει.
Ο Γιάννης Λειβαδάς φαντάζει ελπιδοφόρος εκφραστής νέων (ίσως και πρωτοφανών για τα ελληνικά δεδομένα) τόνων και γλωσσικών ελιγμών. Γεννήθηκε στην Καλαμάτα το 1969 και το «Παράρτημα Εύκρατης Συγκίνησης» είναι η δεύτερη ποιητική του συλλογή. Τον συναντήσαμε επίσης, πριν από μήνες, στο περιοδικό «Jazz & Τζαζ», σε μια παρουσίαση που του είχε γίνει, όπου επικεντρωθήκαμε στο χαρακτηρισμό «ο Ελληνας ποιητής της Τζαζ» που του έδωσαν. Από ό,τι φαίνεται, ο χαρακτηρισμός αυτός είναι καίριος και βοηθά σε απίστευτο βαθμό στη βαθύτερη κατανόηση των όρων και της τακτικής που ακολουθεί στην ποίησή του.
Με αυτή τη συλλογή φάνηκε επιτέλους μια νέα στροφή, μια ολόφρεσκη βαρύτητα του «κλίναμεν», η οποία έλειπε από το χώρο της σύγχρονης ελληνικής ποίησης. Ο Γιάννης Λειβαδάς δεν είναι νέος ποιητής, παρά μόνον ηλικιακά. Φαίνεται πως τα φίτλρα του είναι ισχυρά και κατέχει -τόσο τουλάχιστον όσο απατείται για να μας προκαλέσει δημιουργικά- τον ποιητικό λόγο των καινοτόμων ρευμάτων του εικοστού αιώνα. Οι καταβολές του, λοιπόν, είναι μάλλον φανερές, ωστόσο αυτό που απασχολεί είναι το ριψοκίνδυνο, μα άφοβο, βήμα που κάνει προς τα εμπρός. Βήμα όχι πάντοτε το ίδιο σταθερό, μα διόλου ασθμαίνοντας, κι έχοντας σαφείς αναγωγές στον παρελθόντα χρόνο. Η λυρικότητά του είναι περίτεχνα πλεγμένη με τον απαράμιλλο κυνισμό του: «Αυτό που είμαι/ ένας κουβάς γεμάτος άστρα/ τον κλωτσάω/ και γεμίζω τον κόσμο/ με φευγαλέες εντυπώσεις». Σχετικά με τον Σαντράρ, το motto της συλλογής ανήκει σ' αυτόν, καθώς και το ποίημα-επίλογος, που φέρει επίσης το όνομά του. Ο Γιάννης Λειβαδάς φαίνεται πως διαθέτει την ίδια θέληση για ζωή και ποίηση με τον Γάλλο ποιητή. Η «Πρόζα του Υπερσιβηρικού», από την άλλη, κυκλοφόρησε ξανά στα ελληνικά σε μετάφραση του γνωστού σε όλους μας Κλείτου Κύρου και (άλλη μια έκπληξη!) εκδόθηκε από έναν μικρό περιφερειακό εκδοτικό οίκο με το όνομα «Ακρον», τον οποίο διευθύνει ο Γιάννης Λειβαδάς. Μεγάλα τα πάθη λοιπόν. Βεβαίως για τον Μπλεζ Σαντράρ δεν χρειάζεται να πούμε πολλά, αφού το έργο του είναι τόσο μεγάλο (που σίγουρα δεν θα άφηνε ανεπηρέαστο έναν νέο ανήσυχο ποιητή) και προ καιρού διαθέσιμο στις προθήκες των βιβλιοπωλείων. Πέρα όμως από την πρωτοβουλία της επανέκδοσης αυτού του ιλιγγιώδους και ιδιαίτερα συγκινητικού ποιήματος, ο Γιάννης Λειβαδάς προλογίζει επίσης την έκδοση, φανερώνοντας για μία ακόμη φορά το βαθμό εκτίμησης και την αναγνώριση του έργου και του βίου τού ποιητικού του προγόνου.